Is crowdfunding betrouwbaar? Zo herken je een veilige actie

Twijfel je of je een inzamelingsactie kunt vertrouwen? Die vraag is terecht. Crowdfunding is een mooie manier om elkaar te helpen, maar je geeft wel geld aan iemand die je vaak niet persoonlijk kent. Het is verstandig om dan even stil te staan bij waar dat geld naartoe gaat.

Het goede nieuws: er zijn duidelijke signalen waaraan je een betrouwbare actie herkent. En er is een belangrijk verschil tussen doneren via een platform en geld overmaken naar een rekeningnummer dat iemand ergens deelt.

In het kort:

• Een betrouwbaar platform werkt met een betaaldienstverlener die onder toezicht staat.
• Bij een veilige actie wordt de organisator gecontroleerd vóórdat er geld wordt uitbetaald.
• Rechtstreeks geld overmaken naar een privérekening geeft je geen enkele bescherming.
• Twijfel je? Stel gerust vragen aan de organisator. Bij een eerlijke actie krijg je antwoord.

Hoe veilig is crowdfunding in Nederland?

Crowdfunding zelf is niet onveilig. Wat het veilig of onveilig maakt, is de manier waarop het geld wordt beheerd en of er iemand meekijkt.

Wordt er gedoneerd via een platform, dan komt het geld niet direct op de rekening van de organisator terecht. Het staat eerst apart en wordt pas uitbetaald nadat er is gecontroleerd wie de organisator is en waarvoor het geld bedoeld is. Dat is precies de stap die ontbreekt als iemand alleen een rekeningnummer deelt in een appgroep of op social media.

Eerlijk is eerlijk: misbruik komt voor. Er zijn mensen die een verzonnen verhaal gebruiken om geld op te halen. Juist daarom bestaan die controles. Ze zijn er niet om jou als organisator dwars te zitten, maar om te zorgen dat donateurs erop kunnen vertrouwen dat hun geld goed terechtkomt.

7 dingen waaraan je een betrouwbare actie herkent

Wil je doneren maar twijfel je? Loop deze punten even langs. Hoe meer vinkjes je kunt zetten, hoe geruster je kunt zijn.

1. De actie staat op een platform, niet op social media alleen

Wordt er alleen een rekeningnummer of een betaalverzoek gedeeld? Dan is er niemand die controleert wie het geld ontvangt. Bij een actie op een platform gebeurt dat wel.

2. Er staat een concreet verhaal bij

Een eerlijke actie legt uit wie de organisator is, wat er is gebeurd en waar het geld voor nodig is. Blijft het bij een vage oproep zonder details, wees dan voorzichtig.

3. Het doelbedrag is onderbouwd

Bij grotere bedragen mag je verwachten dat er uitleg bij staat. Denk aan een kostenoverzicht, een offerte of een toelichting waarom het bedrag zo hoog is.

4. De organisator is herkenbaar

Staat er een naam bij, een foto, of een verwijzing naar iemands sociale netwerk? Anonieme acties zijn niet per definitie fout, maar geven je minder houvast.

5. Er zijn updates

Organisatoren die hun donateurs op de hoogte houden, hebben niets te verbergen. Een actie die na de start volledig stilvalt terwijl er geld binnenkomt, is een aandachtspunt.

6. Andere donateurs zijn zichtbaar

Zie je dat mensen uit de omgeving van de organisator hebben gedoneerd, vaak met een persoonlijk berichtje? Dat is een goed teken. De meeste donaties komen namelijk uit het eigen netwerk.

7. Je kunt de organisator bereiken

Bij een eerlijke actie kun je gewoon een vraag stellen en krijg je antwoord. Krijg je geen enkele reactie, dan mag je dat meewegen.

Waarschuwingssignalen waar je op moet letten

Sommige dingen zijn een reden om even pas op de plaats te maken. Kom je dit tegen, dan is extra voorzichtigheid op zijn plaats.

• Je wordt gevraagd om buiten het platform om over te maken, bijvoorbeeld direct naar een rekening of via een cadeaubon.
• Er zit veel tijdsdruk op ("alleen vandaag nog") zonder dat duidelijk is waarom.
• Het verhaal verandert steeds of klopt niet met eerdere berichten.
• De foto's komen ergens anders vandaan. Dat kun je controleren met een omgekeerde afbeeldingzoekopdracht.
• Je wordt via een privébericht benaderd door iemand die je niet kent.

Twijfel je over een actie op Doneerveilig.nl? Neem dan contact met ons op. Wij kijken ernaar en kunnen een actie tijdelijk stopzetten zolang het onderzoek loopt.

Waarom doneren via een platform veiliger is

Het grootste verschil zit in wie het geld beheert. Maak je rechtstreeks over naar iemands rekening, dan is het geld direct van die persoon. Er is geen controle vooraf en geen mogelijkheid om iets terug te draaien.

Bij een platform gaat het anders. Op Doneerveilig.nl komen donaties op een derdengeldenrekening die wordt beheerd door Online Payment Platform (OPP). Dat is een erkende betaaldienstverlener die onder toezicht staat van De Nederlandsche Bank. OPP beheert de geldstromen en voert de controles uit.

Wat dat concreet betekent:

• De organisator komt pas bij het geld nadat er is gecontroleerd.
• Er wordt vastgesteld wie de organisator daadwerkelijk is.
• Bij twijfel over het doel wordt om onderbouwing gevraagd.
• Wordt een actie afgekeurd, dan gaan de donaties terug naar de donateurs.

Wij zijn de voorkant van het platform: wij helpen met vragen, uitleg en support. De geldstromen en de juridische controles liggen bij OPP. Lees meer over veilig geld inzamelen of bekijk hoe het werkt.

Waar let je op bij een crowdfundingplatform?

Ga je zelf geld inzamelen, dan wil je weten of het platform dat je kiest goed geregeld is. Of je nu naar Doneerveilig.nl, een internationale aanbieder of een andere Nederlandse partij kijkt: deze vragen kun je overal stellen.

• Wie beheert het geld? Werkt het platform met een betaaldienstverlener die onder toezicht staat, of komt het geld direct op een privérekening?
• Wordt er gecontroleerd vóór uitbetaling? Een platform zonder verificatie biedt donateurs geen enkele zekerheid.
• Zijn de kosten vooraf duidelijk? Je hoort van tevoren te weten wat er per donatie wordt ingehouden.
• Is er een Nederlandse klantenservice? Bij vragen over verificatie of uitbetaling scheelt dat veel.
• Betalen donateurs met iDEAL? In Nederland haken mensen af bij betaalmethodes die ze niet kennen.

Bij ons betaal je 6,7 procent per donatie plus € 0,96 (inclusief btw). Het aanmaken van een actie is gratis en er zijn geen abonnementskosten. Komen er geen donaties binnen, dan betaal je niets.

Ben ik veilig als ik zelf een actie start?

Ook als organisator kun je te maken krijgen met vragen over betrouwbaarheid. Dat is niet vervelend bedoeld, maar hoort erbij. Hoe opener je bent, hoe makkelijker mensen doneren.

Zo maak je je eigen actie geloofwaardig:

• Gebruik je eigen naam en een echte foto.
• Leg uit waarvoor het geld precies is en hoe je aan het bedrag komt.
• Plaats regelmatig een update, ook als er even niets gebeurt.
• Zorg dat je verificatie snel in orde is, dan verloopt de uitbetaling soepel.
• Beantwoord vragen van donateurs, hoe kritisch ook.

Houd er rekening mee dat je bij de verificatie om een identiteitsbewijs wordt gevraagd. Bij zakelijke acties gaat het ook om gegevens van de uiteindelijk belanghebbenden. Dat hoort bij de wettelijke verplichtingen waar een betaaldienstverlener aan gebonden is.

Wil je aan de slag? Lees hoe je een donatielink maakt of hoe je een crowdfunding start.

Wat als een actie wordt afgekeurd?

Het kan voorkomen dat een actie na controle niet wordt goedgekeurd. Bijvoorbeeld omdat het doel onvoldoende onderbouwd is, of omdat het gaat om een bestemming waar wij niet aan mogen meewerken. Denk aan landen die als hoog risico worden aangemerkt.

Gebeurt dat, dan worden de donaties teruggestort naar de donateurs. De al gemaakte kosten voor betaalverwerking en platformgebruik worden niet terugbetaald. Die zijn op dat moment namelijk al gemaakt.

Dat voelt vervelend, en dat begrijpen we. Daarom is het verstandig om vooraf te bekijken of je doel past binnen de voorwaarden, zeker als het om een bijzondere bestemming gaat. Twijfel je? Vraag het ons gerust vóórdat je begint.

Vermoed je misbruik? Dit kun je doen

Heb je gedoneerd aan een actie die niet klopt, of zie je iets verdachts? Onderneem dan actie.

• Meld het bij het platform waar de actie staat. Bij ons kan dat via de contactpagina.
• Bewaar schermafbeeldingen van de actiepagina en van je betaalbewijs.
• Doe aangifte bij de politie als je denkt dat er sprake is van oplichting.
• Waarschuw mensen in je omgeving die mogelijk ook hebben gedoneerd.

Wij zetten een actie waarover meldingen binnenkomen tijdelijk op inactief en overleggen met OPP. Zolang dat loopt, kan er niet worden gedoneerd en vindt er geen uitbetaling plaats.